Overbelasting die zich opstapelt. Een cliëntmix die zwaarder wordt zonder dat er uren bij komen. Gedoe in het team dat blijft hangen. Een collega die thuis mantelzorger is en dat op het werk niet vertelt, omdat ze niet weet hoe de teamleider reageert. Het bouwt zich week na week op, tot iemand zich ziek meldt. Op dat moment starten de meeste organisaties pas met verzuim verminderen, terwijl het echte werk allang eerder had gemoeten.
Bijna 8% verzuim en het stijgt nog
Het verzuim in de zorg kwam in 2025 uit op 7,97%, tegenover 7,81% in 2024 en 7,75% in 2023 (Vernet). In de gehandicaptenzorg is het 8,51%. De stijging komt vooral door langdurig verzuim: mensen die tussen drie maanden en twee jaar uit de running zijn. Het gemiddelde vertelt bovendien niet het hele verhaal. Wij komen organisaties tegen met 10% verzuim, huishoudelijke ondersteuning met 12% en locaties met 21%. Een zieke medewerker kost een organisatie al snel 250 tot 400 euro per dag, nog zonder de kosten van vervanging. Achter die cijfers zitten mensen die te lang doorliepen voordat het lichaam stopte, en teams die het daarna met minder handen moeten redden.
Verzuim zit niet gelijk verdeeld
Tien procent verzuim wordt niet veroorzaakt door tien procent van de mensen. Een kleine groep verzuimt frequent, om redenen die vaak met werk of met de combinatie werk en privé te maken hebben. In gesprekken met HR-directeuren en bedrijfskundigen horen wij hetzelfde beeld: het werk is fysiek zwaar, medewerkers doen daarnaast thuis het huishouden en zijn vaak ook mantelzorger. Wie dan het hele jaar geen vakantie neemt omdat de cliënten anders niet geholpen worden, valt uiteindelijk uit. Oudere medewerkers stappen niet snel op, maar overvragen zichzelf en vallen uit met fysieke klachten. En het verschil tussen afdelingen is groot: waar de leidinggevende het gesprek voert, is het verzuim structureel lager.
We hebben goed zicht op verzuimfrequentie, verzuimduur, eigenlijk alle verzuimparameters. We hebben alleen nooit de link gelegd met vertrek.
Adviseur HR-analytics, ziekenhuis
Verzuim bestrijd je vóór de ziekmelding
De meeste organisaties investeren in verzuimbegeleiding: alles wat ná de melding gebeurt, via de arbodienst en de casemanager. De grootste winst zit ervoor. Medewerkers die zich gezien en gewaardeerd voelen, verzuimen aantoonbaar minder. Een HR-manager bij een thuiszorgorganisatie zei het scherp: op het moment dat een teamleider zegt dat het oké is dat je mantelzorger bent, valt er al een last van de schouders, en dat zie je terug in de verzuimcijfers. Werkgeluk is dus geen extraatje, maar verzuimbeleid.
Dat vraagt om vroege signalen
De signalen zijn er meestal al, ruim voordat iemand zich ziekmeldt: frequent kort verzuim, een teamscore die daalt, een cliëntmix die zwaarder wordt, een collega die stopt met reageren. Wie ze op tijd opvangt, grijpt eerder in dan pas bij het ziekteverzuim zelf. Hoe dat er in de praktijk uitziet, lees je bij Bind, Onderzoeken en Teamzicht.
Lennard legt uit
Bij vrijwel elke zorgorganisatie die ik spreek, zit tien procent verzuim bij een kleine groep mensen in een paar teams, en juist daar is de ziekmelding van volgend kwartaal nu al te zien.
Passende oplossingen
Zorgcentrum St. Franciscus. Met Onboarding een warm welkom heten.
Joleen de Reus, HR-adviseur
