Je ziet het op de vloer al gebeuren. Meer cliënten met meerdere aandoeningen tegelijk. Minder collega's om de dienst rond te krijgen. En een wachtlijst die niet korter wordt. Vergrijzing voelt niet als een cijfer op papier, maar als de roosterdruk van morgen.
Nederland vergrijst, dat weet je. Maar wat vaak onderbelicht blijft, is dat vergrijzing de zorg op twee manieren tegelijk raakt. Er komen meer ouderen met een zwaardere zorgvraag, en er zijn tegelijk minder mensen beschikbaar om die zorg te verlenen. Vergrijzing in het kwadraat, zo je wilt.
Nederland vergrijst
Vergelijk de cijfers van 2019 met de prognose van het CBS voor 2040 en het beeld wordt duidelijk. Het aantal 75-plussers stijgt met 86%, van 1,4 miljoen naar 2,6 miljoen. Het aantal 90-plussers stijgt zelfs met 151%, van 127.000 naar 318.000.
Deze vergrijzing komt doordat de babyboomgeneratie met pensioen gaat of al is gegaan. Ook de stijgende levensverwachting en een gezondere leefstijl spelen mee. De kans om honderd te worden is in Nederland de afgelopen zestig jaar verzesvoudigd.
In het kwadraat
Tot zover een duidelijke trend. De bevolkingssamenstelling verandert, met een grotere zorgvraag tot gevolg. Je zou het een lineaire ontwikkeling kunnen noemen. Maar deze trend werkt door in het kwadraat en raakt de zorg op drie manieren.
Minder arbeidspotentieel
Complexere zorg
Meer eenzame ouderen
1. Minder arbeidspotentieel
Waar in verhouding meer ouderen komen, komen in verhouding minder jongeren. De groep mensen voor wie we in 2040 zorgen, staat nu nog grotendeels midden in de zorg. De komende jaren gaat die groep met pensioen en komt er een kleinere groep voor terug.
Om zorg te kunnen blijven bieden aan het groeiende aantal 75-plussers, zou het aantal ouderenzorg-banen moeten verdubbelen: van 350.000 in 2016 naar zo'n 700.000 in 2040. Tegelijk krimpt de beroepsbevolking vanaf 2025 licht. Nu werkt 1 op de 7 mensen in de zorg, in 2040 is 1 op de 4 nodig.
2. Complexere zorg
Naarmate mensen ouder worden, krijgen ze vaker te maken met aandoeningen als artrose, nek- en rugklachten, diabetes of dementie. En steeds vaker met meerdere aandoeningen tegelijk. Het aantal mensen met meerdere aandoeningen tegelijk stijgt met 21%, van 5,4 miljoen naar 6,4 miljoen (2018 versus 2040).
Dementie krijgt naar verwachting in 2040 de hoogste ziektelast en de meeste sterfte tot gevolg. Het aantal mensen met dementie stijgt met 96%, van 172.000 naar 337.000 (2018 versus 2040). Dat maakt de zorg complexer en vraagt meer kennis van je zorgprofessionals.
3. Meer eenzame ouderen
Ook sociaal gezien wordt het spannender. Ouderen wonen vaker alleen en zelfstandig, terwijl het aantal eenzame ouderen stijgt. Tegelijk daalt de groep potentiële mantelzorgers met maar liefst 57% tussen 2019 en 2040. Minder mensen in de naaste omgeving om op terug te vallen, terwijl de zorgvraag juist toeneemt.
De uitdaging is nu
2040 klinkt ver weg, maar de jaren vliegen. Dat is de zorg voor onze ouders, voor jou, voor mij, en straks voor onze kinderen. De druk op de zorg neemt toe, dat staat vast. Stilzitten is dan ook geen optie.
Wij werken bij Sibi daarom aan het behoud van medewerkers in de zorg, zodat zorgprofessionals nu en in de toekomst met plezier kunnen blijven zorgen. Hoe pak jij het personeelstekort in jouw organisatie aan? We denken graag met je mee.