Nieuwe collega's komen enthousiast binnen. Toch is de eerste periode het moment waarop de meeste mensen weer vertrekken. Dat blijkt uit landelijke cijfers. Hieronder vind je het onderzoek dat je nodig hebt om onboarding intern op de agenda te krijgen. Met bron, jaar en een link naar het oorspronkelijke onderzoek.
De vijf cijfers die je moet kennen
1 op de 3. Een op de drie starters in zorg en welzijn is binnen een jaar weer weg: van de medewerkers met minder dan één jaar werkervaring stroomt 32% binnen een jaar uit de sector. Onder starters jonger dan 25 is dat 39%. Bron: AZW op basis van CBS-microdata, longread Uitstroom in de zorg: wie verlaat de sector? (2024).
36%. Ruim een derde van iedereen die vertrekt, was nog geen twee jaar in dienst. Bijna de helft van de vertrekkers (45%) is jonger dan 35. Bron: RegioPlus, landelijk uitstroomonderzoek 2022, via Transvorm (2023).
19%. Slechts 19% van de werkgevers zet in op het verbeteren van inwerktrajecten of de begeleiding van nieuwe medewerkers. UWV noemt het eerste jaar een "make-or-break"-periode. Bron: UWV, Onboarding: een goede start voor personeelsbehoud (2024).
12% in plaats van 25%. In ziekenhuizen met een gestructureerd inwerkprogramma lag het verloop onder startende verpleegkundigen op 12%. Zonder zo'n programma was het bijna 25%. Starters maakten ook minder fouten en ervoeren minder stress. Bron: Spector e.a., NCSBN, Journal of Nursing Regulation (2015).
€ 32.582. Zoveel kost het vertrek van één verzorgende, inclusief ongeveer drie maanden inwerken van de opvolger. Elke medewerker die je in het eerste jaar extra behoudt, bespaart dat bedrag. Bron: Berenschot en Utrechtzorg (2024).
Wat het onderzoek verder laat zien
Medewerkers met een flexibel contract stromen bijna drieënhalf keer zo vaak uit als medewerkers met een vast contract: 20% tegenover 6% per jaar. De eerste maanden vallen precies samen met die flexfase. Bron: AZW (2024).
Ruim een kwart van de mensen die een zorgorganisatie verlaten, doet dat binnen één jaar na indiensttreding. Bron: SER, Aan de slag voor de zorg (2021).
Zorgprofessionals die binnen twee jaar vertrekken, noemen vooral planning en tijd (25,6%), de inhoud van het werk (22,1%) en ontwikkelmogelijkheden (20,3%) als reden. Verwachtingen managen vóór de eerste werkdag voorkomt de "dit is niet wat ik dacht"-exit. Bron: ZorgpleinNoord, Uitstroomonderzoek Noord-Nederland 2022-2023 (2023).
Onder vertrekkers jonger dan 34 jaar is "ontwikkelmogelijkheden" de belangrijkste vertrekreden [CONTROLEREN: 30,2%, grafiek in factsheet 2025]. Onboarding is het startpunt van een zichtbaar ontwikkelpad. Bron: RegioPlus, landelijk uitstroomonderzoek 2025 (2026).
De regionale werkgeversorganisaties adviseren zorgorganisaties zelf een onboardingsapp, een buddy, checklists, een welkomstpakket en contact vóór de eerste werkdag. Bron: Utrechtzorg, Toolbox Onboarding voor zorg en welzijn, versie 2.0 (2025).
Eén impactvol moment tijdens de onboarding bepaalt tot 20% van de wekelijkse bevlogenheid van een nieuwe medewerker. Emoties en verwachtingen samen voorspellen 35% van de overwegingen om te vertrekken. Bron: Tilburg University met Altuïtion, via HRMorgen (2024).
Slechts 12% van de medewerkers vindt dat hun organisatie nieuwe medewerkers goed onboardt. Wie een uitstekende onboarding ervaart, is 2,6 keer zo vaak zeer tevreden met de werkplek. Doet de leidinggevende actief mee, dan is de kans op een uitstekende onboarding 3,4 keer zo groot. Bron: Gallup (2018, 2019).
Een gestructureerd startprogramma verdient zich binnen een jaar terug: 84,5% van de startende verpleegkundigen bleef na een jaar in dienst tegenover 73,7% zonder programma. Bron: Silvestre e.a., NCSBN, Nursing Economic$ (2017).
De wetenschap achter onboarding is eenduidig: nieuwkomers blijven als ze weten wat er van hen verwacht wordt, zich competent voelen en erbij horen. Sociale acceptatie is de sterkste voorspeller van binding. Bron: Bauer e.a., Journal of Applied Psychology (2007) en Journal of Management (2025).
Wat dit betekent voor jouw organisatie
De cijfers wijzen dezelfde kant op. Het eerste jaar is het venster waarin je de meeste mensen verliest. Juist daar doen de meeste werkgevers het minst. Wie de start wél organiseert, ziet het verloop dalen. Sibi Onboarding begeleidt de reis van tekenmoment tot de eerste negentig dagen: persoonlijke berichten, een buddy die klaarstaat, een checklist die vanzelf loopt en check-ins die twijfel opvangen voordat het vertrek wordt. Zonder dat het HR extra tijd kost.
Zorgcentrum St. Franciscus. Met Onboarding een warm welkom heten.
Joleen de Reus, HR-adviseur
Zo gebruik je deze cijfers
Open je pleidooi met het landelijke cijfer (een op de drie starters), maak het concreet met de kosten per vertrek en sluit af met het bewijs dat structuur werkt (12% in plaats van 25%). Reken het voor je eigen organisatie uit: hoeveel starters had je vorig jaar, hoeveel zijn er nog?
Kanttekeningen
De AZW-cijfers meten uitstroom uit de sector, geen vertrek bij een werkgever. Het NCSBN-onderzoek komt uit Amerikaanse ziekenhuizen en betreft programma's van negen tot twaalf maanden. Het Berenschot-bedrag is berekend voor de VVT en de gehandicaptenzorg in de regio Utrecht.
Laatst gecontroleerd: september 2026.